Verbonden door tranen heen

Troosten reikt verder dan woorden. Het wil geen antwoorden geven die toch niet bestaan, en ook geen goedbedoelde adviezen die het leed alleen maar groter maken. Het reikt veel verder dan vragen hoe oud hij of zij was, want leeftijd is geen medicijn tegen verdriet. Het gaat er bij troost ook niet om dat je antwoord geeft op de waarom-vraag. Want dat antwoord bestaat niet. De dood, het ongeluk of de wanhoop kan nooit worden weggenomen. De pijn blijft, en het verdriet wordt eerder groter dan kleiner. Troosten is ook niet zeggen dat de tijd alle wonden heelt, want dat is een banalisering van de open wond. Wat is troosten dan wel, in deze tijd van het jaar waarin alles lijkt te sterven, ook in de natuur? Een paar gedachten over wat troosten kan zijn:
– luisteren en de tijd nemen zodat verdriet in tranen naar buiten kan stromen
– er zijn als niemand daar is, aan het ziekbed, na het ongeluk, in het sterven
– kunnen zwijgen als er helemaal niets te zeggen valt
– een kaartje sturen met een mooie dichtregel die de ander troost door het sterven heen
– samen bidden met woorden die al eeuwenlang gegeven zijn
– vrede sluiten met elkaar door elkaar de handen op te leggen
– voedsel voor onderweg geven: Christus zelf die het lijden draagt
– licht ontsteken aan het eeuwige licht en ervaren dat dit licht niet dooft
– met rituelen van alle tijden delen in het verdriet, meer dan het wegnemen van dat verdriet
– samen worstelen in de pijn en huilen met tranen die liefde geven
– geloven en diep meemaken dat de zielen altijd verbonden blijven, in elkaars hart en in God.

Leo Fijen

Leo Fijen is bekend van zijn boeken en televisie-programmag over kerk en klooster.
In de kerken in het land komt hij hoopvolle tekenen tegen, waar hij in deze column graag over schrijft.

Schrijf uw naam personen