Het goede leven en de werken van barmhartigheid

Het goede leven en de werken van barmhartigheid

Langzamerhand begint ons jaarthema ‘het goede leven’ steeds minder bij onze huidige situatie te passen. De lange lockdown, uitgeputte zorgverleners, moedeloze ouders en kinderen, dreigende faillissementen, toegenomen eenzaamheid, verdriet om verlies van levens door corona — er is genoeg dat niet goed is.
Toch hoor ik ook geregeld van gemeenteleden dat het ‘gezien de omstandigheden best goed’ met ze gaat. “lk heb een dak boven mijn hoofd, genoeg te eten en ben gezond; ik woon in een prachtige omgeving, ga af en toe op bezoek en krijg lieve telefoontjes.” Je zou kunnen zeggen: het goede leven teruggebracht tot zijn kern. In de Veertigdagentijd is er dit jaar aandacht voor de ‘zeven werken van barmhartigheid! Een traditionele katholieke term voor zeven manieren om het goede leven te bevorderen: hongerigen voeden, dorstigen te drinken geven, naakten kleden, vreemdelingen herbergen, zieken verzorgen, gevangenen bezoeken en doden begraven. De eerste zes zijn ontleend aan de woorden van Jezus in Mattheüs 25: 35-36. De laatste is in de dertiende eeuw door de katholieke kerk toegevoegd en komt uit het apocriefe boek Tobit. Paus Franciscus heeft in 2015 nog een achtste werk van barmhartigheid voorgesteld: zorg voor de schepping.
Als ik om me heen kijk, vind ik het bemoedigend te zien hoe velen in maatschappij en kerk ‘werken van barmhartigheid’ gaande houden. Voedselbanken, vluchtelingenwerk, telefonische hulpdiensten, maar ook een kaartje, een bloemetje, aandacht voor wie het nodig heeft, het gaat allemaal door. Soms met kunst- en vliegwerk en creativiteit. Tegelijk vind ik het mooi dat de landelijke kerk juist nu dit thema heeft aangedragen. Het trekt onze aandacht als het ware naar buiten, weg uit onze ‘opgesloten’ situatie. Het richt onze blik op mensen, dichtbij of wereldwijd, die geen goed bestaan hebben. Met de uitnodiging om, ook nu, ons steentje bij te dragen aan een beter leven van een ander. Maar er is meer. Die ‘werken van barmhartigheid’ kunnen een soort eenrichtingsverkeer lijken. Er kan onbedoeld zelfs iets neerbuigends in zitten: vanuit mijn comfortabele positie help ik jou, de zwakkere. Onze huidige situatie heeft, denk ik, extra naar boven gebracht wat we allang wisten: dat we voor een goed leven allemaal afhankelijk zijn van ‘barmhartigheid’. En dat je zelf door te geven ook iets ontvangt. Hoe corona je leven ook beïnvloedt, niemand kan zonder het ‘warme hart’ van mensen die naar je omzien. Bovendien geloof ik dat we, ook met voldoende eten en een dak boven ons hoofd, afhankelijk blijven van de Barmhartige, de Bron van (goed) leven.

Ds. Froukien Smit

Schrijf uw naam personen

Grotere letter