Diepgeworteld

Diepgeworteld

Deze zomer bezocht ik in het Dordrechts Museum de tentoonstelling Diepgeworteld, met schilderijen van bomen uit zes eeuwen Nederlandse schilderkunst. Een grote verscheidenheid aan schilderingen was er te zien: van heel gedetailleerde landschappen uit de zeventiende eeuw tot abstracte werken uit recentere tijden. Mijn oog werd bij ieder schilderij getrokken naar al die vormen en kleuren: uitbundig bloeiende en verdorde bomen, kaarsrechte en scheefgegroeide exemplaren, eenzame losstaande bomen en stammen met allerlei knoesten. ledere boom met een eigen karakter, door de schilder knap gevangen.

Wat me vooral trof was de kracht van die bomen. Dat begint al bij de wortels. Diepgeworteld heette de tentoonstelling niet voor niets. In een ander museum, het MuseOnder op de Hoge Veluwe, zag ik ooit het hele wortelstelsel van een boom. Mijn toen nog kleine kinderen raakten er niet op uitgekeken, die indrukwekkende wortels die net zo groot zijn als de kruin.

Bomen komen we ook in de Bijbel tegen. lk moet denken aan Psalm 1. De psalmdichter schetst het beeld van de mens als een boom. Een boom geplant, geworteld aan stromend water. Een mooi beeld vind ik dat.

Allereerst zijn er die stevige wortels; daar kunnen we niet zonder. Je wortels, je afkomst en geschiedenis maken je tot wie je bent. De een heeft van huis uit veel stevigheid meegekregen; een ander is zich gaandeweg meer gaan wortelen. In de psalm denkt de dichter bij die wortels vooral aan de Tora, de geloofstraditie die mensen meekrijgen van hun voorouders. Leefregels van God, die het leven leefbaar houden.

En dan is er het stromende water. ledere dag weer heeft de boom water nodig. Een dynamisch beeld, naast die stevigheid van de wortels. Voor mij een beeld van  de Geest, die mij in allerlei situaties in beweging zet of kracht geeft.

Die stevigheid van de wortels en de beweging van de voedende stroom zeggen mij iets over ons mensen. We hebben vastheid nodig, traditie en geschiedenis. Zo is het niet gek als we vasthouden of teruggrijpen op oude vertrouwde patronen, gewoontes of geloofsbeelden. En tegelijk is het goed om je open te stellen voor nieuw sap en stromend water tot je te nemen. Dan blijf je als persoon en als gelovige in ontwikkeling en in beweging.

Stevig geworteld en gevoed door stromend water wordt ieder van ons gevormd tot net zo’n kunstwerk als die prachtig geschilderde bomen. leder van ons een uniek persoon met eigen vorm en kleur, met vrolijk bloeiende takken én stevige oude knoesten.

Ds. Froukien Smit

Schrijf uw naam personen

Grotere letter